Bütün zamanların En Güzel Yağmuru'nu, yağmurların hepsini güzel eyleyen O Rahmet Yağmur'unu, dupduru "reşhalar" mazmununda anlattığı Ondokuzuncu Söz'ünde, Said Nursî, Mekke'yi "mihrab", Medine'yi ise "minber" olarak kodlar. Mekke ve Medine farkını anlamak için, Mekke ve Medine arasındaki kavramsal mesafeyi ölçmek üzere kalbimize kilitlediğimiz "hicret" cetvelini doğru okumak için anahtar kelimeler olarak görüyorum "mihrab"ı ve "minber"i.

Mihrab, Kâbe'ye doğrudur, kıblenin yöneldiği cephede doğrulur. En azından bu özelliğiyle "mihrab" diye anılmayı hak ediyor Mekke. Ama "en azından..." "En azında" kalırsak, Mekke'yi sadece coğrafya üzerinden anlamış oluruz. Mihrab'ın "en azından" sözlük anlamı itibarıyla "harb"/"savaş" kök anlamları üzerine yükseldiğini hatırlarsak, "kimin kiminle muharebesini temsil ediyor mihrab?" diye bir soru borçlanırız aklımıza. Mihrab'ın cehpesine yönelmek, Kâbe'nin temsil ettiği Bir'e doğru incelmek amansız bir savaşımı gerektiriyor ki, Peygamberimizin Mekke hayatı içe doğru büyüyen, adı konmamış çekişmeleri, mekanla anılmayan harpleri, tarafları çokça şöhret bulmamış vuruşmaları barındırıyor. Mekke'deki savaşları, Medine'dekiler gibi Bedir, Hendek, Uhud diye adlandıramıyoruz hemen. Bir mekana endeksli değil Mekke'nin harpleri. Nizamî ordular üzerinden de sürmüyor. Tarafları bazen çok açık, bazen kapalı. Ne zaman başladığı, ne zaman bittiği belli değil. Hangi silahların kullanıldığını da kaydedemiyoruz.

Gündelik hayatımızı adeta kargaşalar yumağı haline getiren modern zamanlarda her ne kadar daha müreffeh yaşamakla övünsek de aslında birçok değerin yitip gittiğinin farkına bile varamıyoruz. Hızlı yaşadığımız kadar kimi şeyleri aynı hızla da unutabiliyoruz. Daha dün kandil günleri kapı kapı dolaşıp şeker toplayan çocukların etrafa saçtıkları neşeli cıvıltılar artık neredeyse birer masal sahnesi gibi algılanabilir birçoğumuz için. Sadece çocuklar mı?.. Kandil coşkusu ve bereketini bizatihi yaşayan ve tezgahlarındaki el emeği-göz nuru ürünlerini bu sıcak duygularla yoğuran kaç "esnaf" kaldı ki? Öyle görünüyor ki manevi değerlerimizle yoğrulan bu gündelik hayat pratiklerimizi epey arayacağız...