TÜRK DÎNÎ MÛSİKİSİNDE HZ. MUHAMMED'İ KONU ALAN ESERLER PDF
Yrd. Doç. Dr. Nuri Özcan   

Nitelik bakımından sözlü mûsiki ve saz mûsikisi olarak ikiye ayrılan Türk mûsikisinde sözlü mûsiki de kendi içinde a) Dînî mûsiki, b) Dindışı mûsiki ana başlıklarıyla iki ayrı bölümde ele alınmıştır. Bir mûsiki formu (şekli) olarak gelişmesi ve şekillenmesi İslâm dünyasında daha çok Osmanlılar'a mahsus olan ve teması, Allah ve Hz. Muhammed (sav) ile tasavvufî anlayışların çerçevesinde işlenen dînî mûsiki, câmide gerek toplu ibâdet, gerekse ibâdet öncesi ve sonrasında ortaya çıkan, çoğunlukla irticâle (doğaçlamaya) dayalı nağmelerden meydana gelen ses mûsikisinin ortaya çıkardığı câmi mûsikisiyle; belli bir tasavvufî anlayış etrafında düzenlenen toplantılarda bazen sazların da iştirakiyle okunan dinî eserlerin bütününü teşkil eden tekke (tasavvuf) mûsikisinden ibarettir.

Ortak pek çok yönleri olmakla birlikte, beste şekilleri ve üslupları itibariyle bazı olağan farklılıkların bulunduğu bu dinî mûsiki eserleri arasında Hz. Peygamber'in doğumu, mûcizeleri, güzel vasıfları, ahlâkı, mi'râcı, hicreti, hayatının çeşitli safhalarını konu edinen eserlerin ayrı bir yeri vardır. İslâmî Türk edebiyatının çoğu manzum muhtelif edebî türleri arasında işlenip Türk mûsikisi kuralları çerçevesinde şekilllendirilerek ortaya çıkan Hz. Muhammed (sav) konulu bu dînî mûsiki eserleri şunlardır: