ESİRLERE YAPILAN MUAMELE:

Hz. Peygamber, esirlere çok iyi muamele yapmıştır. İslam'a çok aşırı derecede düşman olup, Müslümanlara vaktiyle kan kusturanlar hariç, esirlerin hemen hepsi Rasûlullah’ın afv ve mağfiretinden istifade etmişlerdir.

"İslam'dan önce, Arap yarımadasında harp esirlerine ait hususi ve muayyen bir muamele tarzı yoktu. Bazen öldürülürler, bazen köle haline getirilirler (özellikle kadın ve çocuklar), bazen kurtuluş fidyesi alınarak ve bazen hiç bir karşılık alınmadan serbest bırakılırlar ve nihayet bazen de karşı tarafın elinde bulunan esirlerle karşılıklı değiştirilirlerdi."  (Hamidullah, Hz. Peygamber'in Savaşları, 66).

Hz. Peygamber esirler konusunda ve özellikle bedir esirleri konusunda çok merhametli davranmıştır. "Hz. Peygamber bu esirleri en emin bir tarzda gözaltında bulundurmak için bunları kendi askerleri arasında taksim etmiş ve onlara iyi davranmalarını askerlerine tenbih etmiştir. Bu emir icapsız kalmadı. Bu esirlerden elbisesi olmayanlara elbise temin edildi. Müslümanlarla eşit şekilde karınları doyuruldu. Bazı Müslümanlar bunlara ekmeklerini verip kendileri sadece hurma ile yetindiler. Gayeleri, sadece verilen emirden dışarı çıkmamak ve bu emre itaat etmektir" (Hamidullah, Hz. Peygamber'in Savaşları, 65–66).

Hz. Peygamber'in esirlere yaptığı muameleyi şu şekilde maddeleştirilebiliriz:

Fidye Karşılığı Serbest Bırakma:

Bu durum Bedir'de olmuştur. Müslümanların ilk zaferi olan bu savaşta müşrikler yetmiş ölü, yetmiş de esir bırakarak savaş meydanını terk ettiler. Medine'ye götürülen esirlere çok iyi muamele yapıldı. Rasûlullah da "Esirlere iyi davranın" diye emir vermişti. Bunlardan zengin olanlar fidye karşılığında serbest bırakıldılar. Yoksul olanlar da karşılıksız serbest bırakıldı. Diğer bir kısmı da Müslüman çocuklara okuma-yazma öğretmek şartıyla serbest bırakıldılar.

Karşılıklı Mübadele:

Hz. Peygamber, müşriklerden aldığı esirleri bazen de, müşriklerin elinde bulunan esirleri hürriyete kavuşturma karşılığında serbest bırakırdı. Yani karşılıklı esir mübadelesi yapardı.

Karşılıksız Serbest Bırakma:

Rasûlullah döneminde esirlere yapılan muamelenin en güzeli ve en fazla uygulananı budur. Bedir esirlerinden bir kısmı karşılıksız serbest bırakılmışlardır. Müreysi, Mekke fethi ve Huneyn savaşlarında böyle yapılmıştır. Serbest bırakılan esirlerin hemen hepsi de neticede Müslüman olmuşlardır.

Esirlerin Öldürülmesi:

Asr-ı Saadette, savaşta alınan esirlerin öldürülmesine bir sefer rastlanır. Bu da sadece Bedir savaşı sonrası olmuştur. Bedir'de alınan esirlerden Nadr b. Haris ve Ukbe b. Ebî Muayt öldürülmüştür. Çünkü bunlar Mekke döneminde Müslümanlara çok işkence yapıyorlardı. Bunlar önceden yaptıklarının cezasını çektiler.