İnsanın sevgi halesinin odağında Allah sevgisi yer alır. İnsanı olgunlaştırır, onurlu, şerefli ve kâmil bir insan haline getirir. Her türlü güzellik ondan filizlenir. Sevgi hâlesinin odağında yer alan daha sonraki sevgi ise, Rasûlullâh sevgisidir. Aslında Allah sevgisine çıkan yol, Allah Rasûlü’nü sevmekten geçer. Peygamber sevgisinin imanla bağlantılı olduğunu bir güzel sözünde bizzat o dile getirmiştir:

"Canım kudreti altında olan Allah'a yemin ederim ki, sizden biriniz, ben kendisine ana-babasından, çoluk- çocuğundan ve tüm insanlardan daha sevgili olmazsam tam anlamıyla iman etmiş olmaz." Haktan ve hakikatten başka söz çıkmayan o güzel ağızdan çıkan bu tatlı sözler, bir gerçeği vurguluyor.

Allah Rasûlü'nün bu güzel sözleri söylediği anda buram buram mutluluk kokan saadetli huzurlarında Hz. Ömer de vardı. Bir an benliğinde her halde kendini sevmenin küçücük bir kıpırdanmasını hissetmiş olmalı ki, "Ey Allah'ın Rasulü" dedi; "Ben seni gerçekten çok seviyorum. Ama kendimi de seviyorum." İçtenlikle söylenmiş bu sözler üzerine Hz. Peygamber Hz. Ömer'e dönerek "kendinden de fazla sevmelisin" buyurdu. Hz. Ömer'in yüreğindeki küçük, küçücük kıpırdanma bir anda yerini imanın kemâline bıraktı. Onu sevdiği, yoluna baş koyduğu Rasûlullah'ın istediği sevgi düzeyine çıkardı, imanın doruğuna taşıdı. Gönlündeki sevginin bütün benliğini sardığını hissetmiş olarak "Şimdi seni kendimden de fazla seviyorum" dedi. Bunun üzerine Allah Rasûlü "İşte şimdi oldu" buyurdu.

İnsanoğlunun sevdiklerine sevgisini yansıtacak güzel sözler söylemesi doğaldır. Hele sevilen yüksek hasletlere sahipse, eşi benzeri bulunmayan örnek insansa, onu güzel sözlerle övmenin bir başka anlamı, özge kıymeti olur. Eli kalem tutan, güzel söz söyleme sanatının ustalığından nasibini almış hayli edip şair ve hatip de Hz. Peygamber’e methiyeler yazmış, böylece zengin bir edebiyat türü oluşmuştur. Bu türün verileri olan methiyeler, na'tlar, kasideler, mevlitler, hilyeler, mi'râciyeler, siyerler, gazavatnâmeler… pek kıymetli edebî ürünlerdir.

Âlemlere Rahmet Sevgili Peygamberimiz’i sözlü veya yazılı olarak metheden eserlerin bir kısmı Hz. Peygamber 'in saadetli huzurlarında okunmuş, bir diğer kısmı ise, ebedî hayata göç ettikten sonra söylenenlerdir.

Burada işaret etmek gerekir ki, bir kimsenin ölümü üzerine söylenen; onun iyiliklerini, erdemlerini dile getiren şiirlere aslında risâ (ağıt) denir. Şu var ki, Hz. Peygamber için söylenenlere risâdan -sonraları mersiye- çok "methiye" denilmiştir. Mersiye şairleri, şiirleri için bu ismi daha uygun bulurlarken her halde sevdikleri peygamberlerinin ölümsüzlüğünü, onun hayatla bağlantısı olduğunu düşünerek ona tıpkı canlı birine seslenircesine hitap etmişlerdir.

SEVGİLİ PEYGAMBER'İ SAĞLIĞINDA MEDHEDENLER

Güzel adı her anıldığında Allah'ın salât ve selâmı üzerine olası Hz. Peygamber'i mübarek ayakları henüz toprağa basarken methedenler arasında şu kişilerin isimleri sayılabilir: