Prof. Dr. Raşit Küçük

İslâm’ın temel kaynakları olan Kur’an ve Sünnet başta olmak üzere, Arapça’da sevgiyi ifade için kullanılan pek çok kelime, terim ve kavram vardır. Konu ile ilgili kitap telif etmiş olan bazı müellifler bunların sayısını altmışa kadar çıkarırlar. Bunlardan bir kısmı hem Kur’ân hem de hadislerde kullanılmıştır. Bir kısmı ise bu iki kaynakta geçmese de, dilde kullanıldığı, özellikle şiir başta olmak üzere, edebî metinlerde yer aldığı bilinen kelime ve terimlerdir. Bu kelime ve terimlerin bazıları kadim zamanlardan beri kullanılmış, İslâm döneminde anlam değişikliğine uğrayanlar olduğu gibi, bir kısmı da kavramlaşma merhalesi geçirmiştir. Böylece Müslüman toplumlar uzun asırlar boyunca ırk, renk ve coğrafyaları farklı bile olsa, inanç ve amel noktasında -genel anlamda- birlik ve bütünlüklerini korudukları gibi, sevgi konusunda da az çok bir anlayış birlikteliği sağlayabilmişlerdir. Allah ve peygamber, ana ve baba, eş ve çocuklar, kardeşler, yakın ve uzak akraba,  müslüman ve insan, tüm canlılar ve tabiat sevgisi bütün müslümanlar arasında müşterek ilgi ve sevgi alanlarını oluşturmuştur. Özellikle Müslüman Türk milletinin ve tarih boyunca kurdukları devletlerin yerleşik olduğu coğrafyalarda meydana getirilmiş olan mimarî sanat eserleri ve tesis etmiş oldukları müesseseler, Allah, Peygamber, Kur’ân, Ehl-i beyt ve sahâbe sevgisinin, bütün canlılara karşı rahmet ve merhamet duygusuna sahip olmanın yansımalarını günümüze taşıyan canlı şahitlerdir. Muhabbet, meveddet, rahmet ve merhametten bahsederken bütün bunları bir arada düşünmek, bizi konunun medeniyetimize ne ölçüde ve hangi boyutlarda nüfuz ettiğini anlamaya ve kavramaya sevk eder. Biz konuyu bunların hepsinin aslı ve esasını teşkil eden Kur’ân-Sünnet ikilisiyle çerçevelemeye çalışacağız.