HUZUR DERSLERİ

Yıldız Sarayı'nın senelik merasimlerinden biri de huzur-ı hümayûn dersleri idi. Her sene ramazan zarfında sekiz defa mukarrir efendiler huzur-ı şahanede ders takrir ederlerdi. Her mukarririn yanında birkaç muhatap bulunurdu.

Mukarrir ve muhatap efendiler kendilerine mahsus mevkide ve minderler üzerinde otururlardı. Önlerinde kitap koymak için rahleler bulunurdu. Sultan Hamid, ders devam ettiği müddet zarfında yüksekçe bir mevkide ve diz çökme vaziyetinde otururdu.

Mabeyn müşiri, ikinci mabeynci, ikinci kitap, kitapçıbaşı, seryaver gibi mabeyn erkânı huzur-ı hümayûnda ve diğer mabeynci beylerle bendegân salona muttasıl odada kezalik minderler üzerinde ahz-i mevki ederlerdi.

Bazan ulemadan, vükelâdan, müşirândan ve damat paşalardan davet olunanlar da bulunurdu.

Huzur dersleri iki saat sürerdi. Derse iptida mukarrir efendi başlayarak her hangi bir ayet tefsir eder, bunun üzerine muhatap efendiler sual sorarlar, o cevap verir, ders bir münazara şeklini alırdı.

İşittiğime göre bir zamanlar hazırûnun bahse karışarak sual irad etmelerine cevaz varmış. Hatta Hayreddin Paşa ile bir mukarrir arasında epeyce mübaheseler cereyan etmişmiş. Mukarrirler içinde Tikveşli Ahmed Efendi, ders vekili Asım Efendi gibi mesleklerinde ihtisas sahibi zevat vardı.

Dersin hitamı  üzerine Hünkar  tarafından  verilen işaretle mukarrir efendinin bir duasını mütakip Sultan Hamid  ayağa  kalkar ve hazirûn Hünkarı selamlayarak dışarı çıkardı.

Huzur dersleri haftada iki gün itibariyle bir ramazanda sekiz gündü.

(Tahsin Paşa, Tahsin Paşa'nın Yıldız Hatıraları, İstanbul 1992)