Meridyen Derneği Hadis ve Siyer Araştırmaları Merkezi tarafından hadis araştırmaları alanındaki önemli bir ihtiyaca cevap vermek amacıyla yaklaşık 10 yıl önce hayata geçirilen Hadis Veritabanı projesi, kapsamlı bir geliştirme sürecinin ardından yepyeni özellikleriyle kamuoyuna tanıtıldı.
Çeşitlenen ihtiyaçlar doğrultusunda güncellenen altyapısı, geliştirilmiş arama özellikleri ve zenginleştirilen içerik yapısıyla Hadis Veritabanı, 16 Mayıs 2026 tarihinde gerçekleştirilen etkinlikle kullanıcıların istifadesine sunuldu. Tanıtım programında, proje kapsamında gerçekleştirilen teknik geliştirmeler, veri yönetimi süreçleri ve kullanıcı deneyimini artırmaya yönelik yenilikler hakkında projenin yürütücüsü Prof. Dr. Yavuz Ünal ve proje koordinatörü Dr. Fatma Ekinci tarafından yapılan sunumlarla katılımcılara bilgi verildi.
Cemile Sultan Korusu’nda gerçekleştiren program, Meridyen Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Melike Koç’un açılış konuşmasıyla başladı. Koç, 2022 yılında kullanıma açılan ve tercüme çalışmaları halen devam eden veri tabanının yenilenen ve zenginleşen yeni yapısıyla, hadis alanında güvenilir ve kapsamlı bir başvuru kaynağına ihtiyaç duyan internet kullanıcılarına ve ilmi çalışmalarda bulunan akademisyenlere hizmet verecek bir çalışma olduğunu belirtti. Projenin birçok alt proje ve farklı çalışma modüllerine de zemin teşkil edecek vasıflara sahip olduğunun altını çizen Koç, başından itibaren projeye gösterdikleri teveccüh ve katkıları için proje ekibine, akademisyenlere, bağışçılara ve tüm Meridyen ailesine şükranlarını arz etti.
Koç’un ardından kürsüye davet edilen, Hadis Veritabanı projesine önemli katkıları ve desteği bulunan Prof. Dr. Hayrettin Karaman ise sözlerine Mehmet Akif Ersoy’un “Çanakkale Şehitlerine” şiirinde yer alan “Sana âğûşunu açmış duruyor Peygamber” dizesiyle başladı. Meridyen Derneği’nin kuruluşundan bugüne yürüttüğü çalışmalardan övgüyle söz eden Prof. Karaman, basılı ve dijital yayınlarla milyonlarca insana siyer ve hadis çalışmalarının ulaştırıldığını belirtti. “O’nun hayatını ve örnekliğini insanlara ulaştırıyorsunuz, Allah hayrınızı kabul etsin” ifadelerini kullanan Karaman, konuşmasını salondakilere hitaben “Dilerim sizlere de ağuşunu açmıştır” duasıyla bitirdi.
Karaman’ın konuşmasının ardından, başlangıcından itibaren projenin koordinatörlüğünü yürüten Dr. Fatma Ekinci, “İslami İlimler Alanında Dijital Dönüşüm ve Hadis Veritabanı” başlıklı bir sunum gerçekleştirdi. Ekinci, dijital dönüşümün geleneksel bilgi mirasını tehdit eden bir unsur olmaktan ziyade, onu daha kapsamlı ve analitik biçimde değerlendirebilmeyi mümkün kılan yeni bir metodolojik yaklaşım sunduğunu ifade ederek; Hadis Veritabanı projesinin bu anlayış doğrultusunda, geniş hadis veri kümelerini yalnızca saklanan bilgiler bütünü olmaktan çıkarıp İslam düşüncesi araştırmaları için etkileşimli ve çok katmanlı bir inceleme alanına dönüştürmeyi amaçladığını ifade etti. Ekinci, platformun hadislerin bağlamından koparılmasını engelleyerek hem uzmanlar hem de genel kullanıcılar için güvenilir bilgiye erişim imkânı sunduğunu belirtti. Projenin klasik metinlerin modern teknolojiyle harmanlanarak standardizasyon ve analiz süreçlerinden geçirilmesine olanak sağladığından da bahseden Ekinci, hadisveritabani.info’nun sadece bir arama motoru değil, İslami ilimler alanında inovasyonu teşvik eden bütüncül ve dinamik bir dijital referans noktası olduğunun altını çizdi.
Programın devamında, Hadis Veritabanı projesinin yürütücüsü Prof. Dr. Yavuz Ünal, projenin amacını, hangi ihtiyaçlarına cevap vereceğini, yenilenen teknik alt yapısının özelliklerini anlatan bir sunum gerçekleştirdi. Prof. Ünal, projenin son yıllarda Hz. Peygamber’in şahsına yönelik saldırılara cevap verecek güçte bir dijital kaynak olarak öneminden ve anlamından bahsettikten sonra platformun yenilenen ara yüzünü, eklenen yeni özellikleri, çok katmanlı kullanıcı dostu yapısını ve diğer tüm özelliklerini, doğrudan uygulamalı bir biçimde dinleyicilerle paylaştı. Ünal, veri tabanının bugün gelinen noktada 287.047 rivayeti, 13. 813 rical (ravi) bilgisini ve 5.465 konu başlığını içeren bir platform olarak benzer veri tabanlarından ayrışan zengin içerikli bir yapı olduğunun altını çizdi. Hadis araştırmaları alanında dijital erişimi güçlendirmeyi amaçlayan hadisveritabani.info’nun araştırmacılar, akademisyenler ve ilgili tüm kullanıcılar için kapsamlı bir başvuru kaynağı olmasının hedeflendiğini belirten Ünal, projeye katkı sunan tüm paydaşlara ve Meridyen Derneği’ne teşekkürlerini sundu.
Hadis alanında çalışan tüm araştırmacı ve akademisyenlerin yanı sıra alana ilgi duyan internet kullanıcıları da teknik alt yapısı yenilenen ve geliştirilen platforma www.hadisveritabani.info adresinden ulaşabiliyor.
