Hadis ilminde Allah Resulü’ne nispet edilen bir rivayetin ona ait olup olmadığı araştırılır ve bu araştırmanın sonucuna göre o hadis “sahih”, “hasen”, “zayıf” veya “uydurma” hükümlerinden biriyle derecelendirilir. Peki, bir haberin Allah Resulü’ne aidiyeti nasıl tespit edilir? Bunun için âlimler, ilgili hadisin öncelikle isnadını ve ihtiyaç halinde metnini inceler. Hadisin isnadında aranan özellik...
Hadis rivayetlerinin Peygamber Efendimiz’in söylediği kelimelerle aktarılıp aktarılmadığı meselesi akla gelen sorulardan biridir. Bu soru, hadis ilmindeki lafzen ve manen rivayet meselesiyle yakından ilgilidir. Hadis ilminde Hz. Peygamber’in ifadelerinin değiştirilmeden kelimesi kelimesine aynı şekilde nakline lafzen; anlamı bozmayacak şekilde başka kelimelerle nakline ise manen rivayet denilmekte...
Bir insanın peygamber olması, Yüce Allah’ın o kişiyi vahiy göndermek üzere seçmesiyle gerçekleşir. Bu nedenle bütün peygamberler vahiy alır. Rasûlullah’ın (sav) aldığı Kur’an vahyi, onun gözetiminde ashâb tarafından ezberlenmiş ve kaydedilmiş, vefatının ardından da Mushaf olarak bir araya getirilmiştir. Hz. Peygamber’in Mushaf’ta toplanan Kur’an metni dışında vahiy alması meselesi ise ilk dönemler...
Bir sözü anlamak, öncelikle kelimelere sözü söyleyenin yüklediği ve kastettiği anlamları vermekle başlar. Bu durum, başka bir dilde söylenmiş sözler için daha fazla önem arz eder. Zira bazen iki dildeki ortak kelimelere yüklenen anlamlar, kültürlere göre değişebilir ya da iki dil arasında gerçekleşen kelime alışverişlerinde kelimeler anlam genişlemesine veya daralmasına uğrayabilir. Türkçeye Batı ...
İnsanlar arasında Hz. Peygamber’e nisbet edilen meşhur hadislerden birisi, ilim talep etmenin beşikten mezara kadar devam eden bir süreç olduğu şeklindedir. Bu meşhur hadis, Şam’ın son dönem muhaddislerinden merhum Abdülfettah Ebu Gudde’ye (ö. 1997) göre nebevî bir hadis değildir, lakin insanlar tarafından çokça dile getirilen şöhret bulmuş bir sözdür.
Bu sözün şöhreti aslında bir tesadüf ürünü de...
Kur’ân-ı Kerim’de Mescid-i Harâm on beş [1] Mescid-i Nebevî bir ve Mescid-i-Aksâ bir ayette zikredilir. Mescid-i Harâm, yeryüzündeki ilk mescit olup [2] ziyarete gelenlere saygısızlığın [3] düşman saldırısı olmadıkça civarında savaşın [4] ve müşriklerin yaklaşmalarının yasaklandığı [5] ilahi koruma altında bir kutsal mekândır. Ziyaret etmek isteyenleri engelleyenler Kur’an’da acı verici bir azapla...
Hz. Peygamber’e nispet edilen bir hadis Kur’ân-ı Kerim’e açıkça aykırı ise o hadisin Rasûlullah’a (sav) ait olma olasılığı yoktur. Hatta hadis âlimleri bazı uydurma rivayetleri tespit ederken, bu rivayetlerin Kur’ân-ı Kerim ile çelişmesinden hareket etmişlerdir. Mesela, “Zinadan doğan çocuk cennete giremez” rivayeti, “Hiç kimse başkasının günahını yüklenmez” (En‘âm, 6/164) ayeti ile çeliştiği için...
Kur’ân-ı Kerim’de “Sana düşen, yalnızca tebliğdir” mealinde “Fe innemâ aleyke’l-belâğ” [1], “İn aleyke ille’l-belâğ” [2] gibi Hz. Peygamber hakkında 10 ayet [3]; diğer peygamberler hakkında ise “vemâ aleynâ ille’l-belâğu’l-mübîn” [4] 1 ayet olmak üzere benzer anlamlarda 11 ayet bulunmaktadır. Söz konusu ayetlerin gerek kendi iç bağlamları gerekse nazil olduğu tarihi süreçleri dikkate alınmadığında...
Rasûlullah’ın (sav) sözleri arasında gerçek anlamda bir çelişki bulunması imkânsızdır. Zira Hz. Peygamber ya vahiyle ya da vahyin ışığında konuşur, Allah’ın bilgisi ve izni ile hüküm verir. Ancak buna rağmen hadisler arasında ilk bakışta çelişkili gibi görünen bazı ifadelerle karşılaşılabilir. Âlimler bu çelişkilerin gerçek anlamda değil, görünürde bir çelişki olduğunu belirtmiş ve izahı ile ilgil...
İnsanlar nasıl birçok açıdan birbirinden ayrılıyorsa, sahabe nesli de kendi içinde kabiliyetleri, imkânları ve hassasiyetleri açısından farklılıklar gösterir. Bu farklılıkların hadis rivayetine de yansıması kaçınılmazdır. Elbette, Hz. Peygamber’in “Benden bir hadis işitip onu kavrayıp işitmeyenlere ulaştıranların Allah yüzünü ak etsin.” (Tirmizî, İlim, 7) sözüne muhatap olan sahabe nesli için, Hz....
Hadis kelimesi sözlükte haber, söz, yeni gibi anlamlara gelir. Kur’ân-ı Kerim’de “hadis” kelimesi 23 ayette tekil, 5 ayette ise çoğul olarak geçer. “el-Hadîs/Hadis” şeklinde tekil olarak geçtiği 10 ayette “Kur’ân veya Kur’ân ayeti”[1], 5 ayette “Peygamber kıssası”[2], 1 ayette “Peygamber’e karşı gelen müşriklerin fiilleri”[3], 3 ayette “Kur’ân’dan başka bir konu/söz”[4], 1 ayette “sohbet”[5]...
Literatürde hadislerin sayısı ile ilgili birbirinden farklı rakamlarla karşılaşırız. Mesela “Ebû Hüreyre’den nakledilen hadis sayısı 5374, Hz. Âişe’den nakledilen ise 2210’dur” vb. ifadeler her bir sahabiden gelen hadislerin sayısını anlatır. Ahmed b. Hanbel’in Müsned adlı eserini 750 bin hadisten seçmeler yaparak telif ettiği veya Buhari’nin Sahih’ini 600 bin hadis arasından seçerek tasnif ettiği...
